Đi khám phụ khoa không có nghĩa là đã tầm soát

Nhiều người đi khám phụ khoa đều, siêu âm đều, rồi tưởng mình đã tầm soát cổ tử cung. Hai việc đó khác nhau, và chỗ nhầm này làm mất nhiều năm.

Khám phụ khoa là gì

• Khám bằng mắt và bằng tay
• Có thể kèm siêu âm
• Có thể kèm xét nghiệm dịch khi có triệu chứng
• Nhằm tìm nguyên nhân của triệu chứng đang có
• Hoặc kiểm tra chung

Mục thứ tư là mục đích chính của buổi khám phụ khoa thông thường, và nó khác mục đích của tầm soát.

Tầm soát cổ tử cung là gì

• Lấy mẫu tế bào từ cổ tử cung
• Hoặc làm xét nghiệm tìm HPV
• Nhằm tìm thay đổi ở người chưa có triệu chứng
• Theo khoảng thời gian định trước
• Phải được chỉ định riêng, không tự động có

Mục cuối là điểm cốt lõi của bài, và nó là chỗ rất nhiều người không biết.

Vì sao dễ nhầm hai việc

• Cùng tư thế khám
• Cùng phòng khám và cùng người khám
• Cùng dụng cụ mở để nhìn
• Người bệnh không biết lúc nào là lấy mẫu
• Nên nghĩ đã làm hết mọi thứ

Mục thứ tư là lý do thật sự: hai việc trông giống nhau từ phía người được khám.

Siêu âm không thay được

• Siêu âm nhìn tử cung và phần phụ
• Thay đổi tế bào ở cổ tử cung thì không thấy được
• Nhất là ở giai đoạn sớm
• Nên siêu âm bình thường không loại trừ gì về cổ tử cung
• Hai thăm dò nhìn hai thứ khác nhau

Mục thứ tư là chỗ yên tâm sai phổ biến nhất, vì siêu âm cho cảm giác đã nhìn thấy bên trong.

Xét nghiệm dịch cũng không thay được

• Nó tìm nguyên nhân viêm nhiễm
• Không tìm thay đổi tế bào
• Cũng không phải xét nghiệm HPV
• Kết quả sạch không nói gì về cổ tử cung
• Đây là chỗ nhầm rất hay gặp

Mục thứ ba đáng phân biệt rõ vì hai xét nghiệm đều lấy mẫu từ vùng đó nhưng tìm hai thứ khác.

Cách kiểm mình đã tầm soát chưa

• Tìm lại tờ kết quả các lần khám
• Tìm dòng ghi phết tế bào cổ tử cung
• Hoặc dòng ghi xét nghiệm HPV
• Có tên xét nghiệm thì đã làm
• Không thấy thì gần như chắc là chưa

Năm bước này làm được trong mười phút với xấp giấy đang có trong nhà.

Khám sức khoẻ định kỳ ở công ty

• Tuỳ gói, nhiều gói không có
• Gọi là khám tổng quát không có nghĩa là có
• Nên xem danh mục cụ thể
• Tìm tên xét nghiệm trong danh mục
• Có thể hỏi thêm hoặc làm riêng bên ngoài

Mục thứ hai là chỗ nên kiểm trước khi yên tâm, vì chữ tổng quát không bảo đảm danh mục nào.

Câu nên hỏi ngay tại phòng khám

• Hôm nay bác có lấy mẫu tầm soát cổ tử cung không
• Nếu không thì em nên làm khi nào
• Lần tầm soát gần nhất của em là khi nào theo hồ sơ
• Kết quả lần đó ghi ở đâu
• Mốc tiếp theo của em là năm nào

Câu đầu là câu quan trọng nhất trong cả bài, và nó chỉ mất năm giây để hỏi.

Giữ tờ kết quả cho đúng

• Giữ tờ có tên xét nghiệm và ngày
• Không chỉ giữ tờ kết luận buổi khám
• Sắp theo thời gian
• Ghi mốc tiếp theo lên cùng tờ đó
• Mang theo khi đổi nơi khám

Mục thứ hai là chỗ hay thiếu: tờ kết luận buổi khám thường không ghi rõ đã tầm soát hay chưa.

Khi đổi nơi khám

• Nơi mới không có hồ sơ cũ của mình
• Không mang tờ cũ thì họ phải làm lại từ đầu
• Hoặc tệ hơn là không ai biết mốc của mình
• Nên bộ hồ sơ tự giữ rất quan trọng ở đây
• Đây là loại có khoảng cách dài nên càng dễ mất dấu

Mục thứ ba là chỗ nhiều người rơi vào, và nó là lý do chuỗi tầm soát bị đứt giữa.

Người chưa từng tầm soát lần nào

• Đây là nhóm có nguy cơ cao nhất
• Phần lớn ca xảy ra ở nhóm này
• Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu
• Tuổi lớn cũng nên bắt đầu nếu chưa từng làm
• Hỏi bác sĩ về lịch phù hợp cho mình

Mục thứ tư cần nói rõ vì mốc dừng theo tuổi không áp cho người chưa từng tầm soát.

Nói với người trong nhà và người quen

• Hỏi họ lần tầm soát gần nhất là khi nào
• Không hỏi lần khám phụ khoa gần nhất
• Hai câu đó khác nhau
• Giúp họ tìm lại tờ kết quả
• Một câu hỏi đúng có thể đổi được nhiều năm

Mục thứ hai là điều đáng chú ý nhất: cách hỏi quyết định câu trả lời có dùng được không.

Loại này khác loại khác ở đâu

• Việc tầm soát nằm trong một buổi khám trông giống nhau
• Nên người bệnh không biết mình đã làm hay chưa
• Các thăm dò khác cùng vùng lại tạo cảm giác đã kiểm hết
• Cộng với khoảng cách dài nên rất dễ mất dấu
• Đó là cơ chế làm chậm riêng của loại này

Mục thứ hai là điều không có ở loại nào khác: không ai không biết mình đã nội soi hay chưa.

Câu hỏi thường gặp